close
SCRIPTOO
AppINFOR PLINSTALL

O roli nastawienia pracowników w kryzysie

Zwolnienia, obniżki wynagrodzeń, zmiana organizacji pracy, czy milcząca postawa zarządu to w ostatnich miesiącach codzienność niejednego HR-owca. Na działy HR spadła olbrzymia odpowiedzialność za nastroje panujące wśród pracowników. Jedni w tych trudnych czasach odnajdują się lepiej, u innych diametralnie spada morale i chęć do pracy. Kluczem do tak różnych postaw jest nastawienie pracowników.

Nastawienie jest małą rzeczą, która robi wielką różnicę.

Winston Churchill

Istnieje wiele czynników, z powodu których sytuacja wywołana pandemią COVID-19 jest źródłem dodatkowego obciążenia dla pracowników. Sytuacja ta w oczywisty sposób wiąże się z zachwianiem poczucia stabilności i bezpieczeństwa. Docierające zewsząd informacje o kryzysie, zwolnienia dotykające współpracowników, zapowiedzi dalszego redukowania kosztów tworzą w organizacji klimat, w którym nawet najbardziej kompetentna osoba zaczyna czuć się niepewnie. Ponadto pandemia w wielu przypadkach wymusiła konieczność zmierzenia się z nowymi wyzwaniami, np. związanymi z przymusem zastosowania narzędzi do pracy zdalnej. W przypadku niektórych pracowników wywołało to tzw. technostres, czyli negatywne napięcie spowodowane użyciem technologii. Technostres ma negatywny wpływ na postawy, myśli, zachowania i samopoczucie człowieka. Te negatywne konsekwencje są potęgowane przez obawy pracowników, że brak płynności w wykorzystywaniu nowych technologii skutecznie utrudni im pracę, a także że zostaną oni wykluczeni z uczestnictwa w życiu organizacyjnym. Wielu pracowników w tych nowych okolicznościach nie radzi sobie również z utrzymaniem równowagi pomiędzy pracą a życiem prywatnym. Wynika to z tego, że nowe warunki pracy jeszcze bardziej zacierają granicę między obowiązkami zawodowymi i pozazawodowymi. Wszystko to powoduje dyskomfort, nasila niepokój, frustrację i zmęczenie. W rezultacie tych odczuć spada morale i efektywność pracowników. To, co w tej sytuacji wydaje się kluczowe, to fakt, że sposób w jaki pracownicy reagują na skutki pandemii w znacznej mierze zależy od ich nastawienia. 

Istota nastawienia pracowników zwłaszcza w kryzysie

Nastawienie (mindset) to sposób myślenia na temat własnych zdolności oraz możliwości osiągnięcia sukcesu w pracy. To zbiór przekonań i nastawień, które pomagają lub utrudniają ludziom w realizacji ich postanowień. Nastawienie wpływa na to, jak pracownicy postrzegają wymagania, warunki i otoczenie pracy, otrzymane zadania, reakcje innych osób, codzienne zdarzenia. Inaczej mówiąc nastawienie nadaje znaczenie temu wszystkiemu, w czym bierzemy udział. Osoby, które mają pozytywny mindset, postrzegają zdarzenia jako okazję do uczestniczenia w czymś ciekawym, szansę na zdobycie korzyści, zapowiedź czegoś wartościowego. Dla osób, u których dominuje negatywne nastawienie, te same zdarzenia mogą wywołać całkowicie odmienną reakcję: zamiast szansy na zdobycie korzyści, osoby takie widzą zagrożenie utraty czegoś ważnego; zamiast zapowiedzi czegoś wartościowego, dostrzegą źródło kolejnych problemów i trudności, a zamiast okazji do uczestnictwa w czymś ciekawym, przewidują przykre konsekwencje. Wyobraźmy sobie następującą sytuację: 

Przykład

Przełożony informuje pracowników, że z powodu pandemii konieczne były cięcia – również kadrowe. Menedżer zdecydował się na nieprzedłużenie umowy jednej z osób. Osoba ta zakończy pracę za dwa miesiące. Stąd prośba do pozostałych członków zespołu, aby w tym czasie przejęli wszystkie zadania od odchodzącego pracownika. Część tych zadań wykonywała tylko ta osoba (po to została zatrudniona), dlatego ich przejęcie wymaga od pozostałych pracowników opanowania nowych umiejętności no i oczywiście wpasowania nowych obowiązków do pozostałych zadań. Jest jeszcze jedna informacja. Firma zdecydowała się na hybrydową organizację pracy. Wszystkie obowiązki muszą być podzielone na te, które wymagają obecności w firmie oraz te, które można wykonywać zdalnie.

Sytuacja ta nie jest wymyślona – miała miejsce w jednej z organizacji. Zapewne podobne spotkania odbyły się lub odbędą w wielu zespołach, w wielu firmach. Pracownicy mogą różnie na te nowe okoliczności zareagować, a reakcja ta zależy w dużej mierze od ich nastawienia. Osoba z negatywnym (utrudniającym) nastawieniem dostrzega w tej sytuacji przede wszystkim zagrożenie, obawia się, że może być kolejną osobą, która zostanie zwolniona. Z góry zakłada, że nie poradzi sobie z nowymi zadaniami. Powątpiewa, że kryzys minie, spodziewa się dalszych trudności. Ma poczucie, że nie poradzi sobie z narastającym stresem, czuje się zmęczona pandemią i wynikającymi z niej ograniczeniami. Coraz częściej puszczają jej nerwy, frustruje się rzeczami, którymi wcześniej się nie przejmowała. Ma trudności ze skoncentrowaniem się na wykonywaniu bieżącej pracy. Natomiast osoba z pozytywnym (wspierającym) nastawieniem odczytuje nowe wymagania jako coś, do czego trzeba się zaadaptować. Nie odbiera tej sytuacji osobiście, nie skupia się nad zagrożeniem utraty pracy. Jest przekonana, że poradzi sobie w różnych okolicznościach. Nowe zadania przyjmuje jako wyzwanie. Dostrzega pozytywne strony tych zmian, np., że zdobędzie nowe doświadczenie. Zdaje sobie sprawę, że wszyscy będą musieli zmierzyć się z różnymi problemami, że sytuacja jest nieprzewidywalna, ale jednocześnie jest przekonana, że w końcu będzie dobrze, że kryzys zostanie skutecznie zażegnany.

Opisane tu różnice wynikają z różnych wymiarów nastawienia, których zestawienie znajduje się w tabeli: „Kluczowe wymiary nastawienia (MINDSET) i przykładowe myśli, które się z nimi wiążą”. Można być pewnym, że osoby z pozytywnym nastawieniem – w porównaniu do tych z negatywnym nastawieniem – ponoszą niższe koszty psychologiczne w reakcji na kryzysowe sytuacje. Napotykane trudności mniej ich stresują, dzięki czemu łatwiej mobilizują się do pracy i osiągają wyższe wyniki. Nie bez znaczenia jest fakt, że nastawienie pojedynczych osób wpływa na klimat pracy w całym zespole, a przekonania, które są podzielane przez całą grupę stają się elementem klimatu organizacyjnego rzutującego na sukces lub porażkę firmy w radzeniu sobie z kryzysem...

Cały artykuł przeczytasz tutaj